W oparciu o ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365) uprawnienia samorządu studenckiego są bardzo szerokie. Mało kto wie, że ogół studentów może mnieć wpływ na podział środków pieniężnych z budżetu państwa, sprawowanie władzy uchwałodawczej na uczelni oraz decydowaniu o programie studiów.


Podział środków pieniężnych

Państwo polskie udziela uczelniom dotacji finansowej m.in. na pomoc materialną dla studentów (różnego rodzaju stypendia i zapomogi). Podział tych środków jest dokonywany przez rektora uczelni, ale nie samodzielnie, a w porozumieniu z samorządem. W języku prawniczym słowo porozumienie ma ściśle określone znaczenie, w którym zawiera się nie tylko konieczność konsultowania konkretnych rozwiązań, ale również wymaga uzyskania zgody. Samorząd studencki może mieć zatem istotny wpływ na sposób rozdzielania stypendiów na uczelni.

Samo przyznawanie stypendiów i zapomóg może być również w pewien sposób kontrolowane przez samorząd. Uprawnienia do przyznawania stypendiów przysługują dziekanom, a rektor rozpatruje odwołania od ich decyzji. Samorząd niemniej ma prawo wnioskowania o przekazanie tych uprawnień komisjom stypendialnym i odwoławczej komisji stypendialnej. Komisje stypendialne i komisja odwoławcza z mocy ustawy składają się w większości ze studentów, których proponowanie jest wyłączną kompetencją samorządu.

Poza podziałem środków na pomoc materialną, organy uczelni przeznaczają również część środków na cele studenckie. Z mocy ustawy o rozdziale tych środków także decyduje samorząd studencki.


Sprawowanie władzy uchwałodawczej

Samorząd studentów współuczestniczy w podejmowaniu uchwał przez organy uczelni. Ustawa nakazuje, żeby przynajmniej 10% składu senatu każdej uczelni stanowili studenci. To samo tyczy się rad wydziałów, zatem każda uchwała podejmowana przez wspomniane organy zapada przy współudziale studentów. Wprawdzie 10% nie jest istotną częścią składu i głos studentów rzadko może wpłynąć na podjęcie lub niepodjęcie konkretnej uchwały, ale obecność studentów gwarantuje, że żadne ważne decyzje nie będą podjęte bez wiedzy przedstawicieli najliczniejszego spośród stanów akademickich.


Wpływanie na program studiów

Kształt programu studiów na wydziałach zależy od decyzji rad wydziałów, jest zatem uchwalany przy udziale studentów. Aby program studiów mógł zostać uchwalony, musi wcześniej zostać zaopiniowany przez uchwałodawczy organ samorządu wydziału. Wprawdzie opinia samorządu nie jest dla rady wydziału wiążąca, ale obowiązek występowania o nią powinien gwaratnować studentom większą możliwość wypowiedzenia się w sprawie ostatecznego kształtu programu.

Istotniejszym przywilejem samorządu jest wpływanie na kształt regulaminu studiów na uczelni. Zgodnie z postanowieniami ustawy uczelniany organ uchwałodawczy samorządu wyraża zgodę na treść uchwalonego przez senat uczelni regulaminu studiów. Nie wyrażenie zgody uniemożliwa wprowadzenie w życie nowego regulaminu, czyli samorząd ma w tej kwestii prawo veta. Veto samorządu może być odrzucone przez senat uczelni jedynie uchwałą podjętą większością 2/3 głosów statutowego składu senatu.

Wikipedia - Wolna Encyklopedia