 |
www.filolog.katowice.pl
Nieoficjalny serwis studentów filologii polskiej Uniwersytetu Śląskiego
|
FORUM » Historia » Historia budynku
Historia budynku
przy placu Sejmu Śląskiego 1 w Katowicach
Wiele budynków skrywa rozmaite tajemnice. Często nawet nie zdajemy sobie sprawy, jak wielu historii świadkami były znajome od lat gmachy. Także budynek Wydziału Filologii Polskiej mógłby opowiedzieć niejedno.. Cofnijmy się w czasie...
Poniższe fotografie przedstawiają przeobrażenia, jakim podlegał plac Sejmu Śląskiego:
 
Jest okres międzywojenny. Katowice borykają się z brakiem pomieszczeń biurowych. Nie pomogła budowa "drapacza chmur" dla Urzędu Skarbowego. Urząd Wojewódzki pęka w szwach, przygarniając - nie zawsze administracyjne - biura i instytucje. Czas zaradzić problemom lokalowym. Władze miasta decydują się na wybudowanie potężnego gmachu.
W 1935 roku Witold Kłębkowski (według niektórych źródeł - wespół z Lucjanem Sikorskim) kończy projekt gmachu, który pomieści urzędy i biura, dotąd traktowane przez władze miejskie po macoszemu. Witold Kłębkowski był kierownikiem Oddziału Architektoniczno-Konstrukcyjnego w Urzędzie Wojewódzkim Śląskim. Już wczesną wiosną 1936 roku został rozpisany przetarg na roboty budowlane przy nowym projekcie - budynku, który od swego przeznaczenia miał zyskać wkrótce nazwę gmachu Urzędów Niezespolonych.
9 kwietnia 1936 - uchwałą Śląskiej Rady Wojewódzkiej prawo do wznoszenia budynku zdobywa katowicka firma Telesfor Boras. Założenia architektoniczne i efekt realizacji projektu Witolda Kłębkowskiego znajdują się w dziale o architekturze. Spostrzeżenia te uzupełnią informacje o jednej ozdobie ściany budynku. Na południowej części elewacji głównej (najbardziej na lewo wysunięta część budynku, dziś - fragment poniżej balkonu kawiarni) została umieszczona pewna płaskorzeźba. Płaskorzeźba przedstawiała Orła wpisanego w koło. Autorem jej był Stanisław Szukalski. Oto fotografia z 1938 roku (obok - współczesny wygląd):
 
A tak wyglądał cały budynek (płaskorzeźba jest dobrze widoczna po lewej stronie):
Urzędy niezbyt długo cieszyły się z nowopowstałej siedziby. Wybuchła druga wojna światowa. Tak w tamtych czasach zmieniała się ulica, prowadząca do gmachu Urzędów Niezespolonych, Hindenburgstrasse:
 
Hitlerowcy rozebrali do fundamentów Muzeum Śląskie. Z fasady gmachu Urzędów Niezespolonych strącili płaskorzeźbę z Orłem i zniszczyli ją doszczętnie tak, że jedynym śladem po dziele Szukalskiego są fotografie. Puste miejsce po Orle zajęły organki, grające pod wpływem wiatru. Zauważyć je można tutaj:
Hitlerowcy bardzo szybko zaadaptowali gmach Urzędów Niezespolonych. W naszym budynku stworzyli siedzibę niemieckiej policji, gestapo. W archiwach budynek figuruje odtąd jako Polizeipräsidium.
Po wojnie dawny gmach Urzędów Niezespolonych znów zmienił przeznaczenie - stał się budynkiem Partii. Mieścił w sobie siedzibę Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Katowicach. Dlatego w latach 70. powstał na południowej części placu Sejmu Śląskiego budynek dzisiejszego Centrum Kultury. Jego pierwotnym przeznaczeniem było zapewnienie Komitetowi Wojewódzkiemu PZPR pomieszczeń reprezentacyjnych i ogromnej sali widowiskowej. Rozwiązania architektoniczne gmachu Urzędów Niezespolonych uniemożliwiały utworzenie auli wewnątrz budynku.
W 1980 roku władze Wydziału Filologicznego UŚ zebrały i przedstawiły argumenty na rzecz przeniesienia Wydziału z Sosnowca do Katowic. PZPR, chcąc mieć w pobliżu Wydział Nauk Społecznych (z którym wiązała duże nadzieje polityczne), umieściła Wydział Filologiczny "tymczasowo" w Sosnowcu. Równo 10 lat trwała otwarta walka Wydziału o uzyskanie budynku w Katowicach. Wreszcie w lutym 1990 roku do gmachu na placu Sejmu Śląskiego (byłej siedziby Partii) przeniesiona została część Wydziału Filologicznego (Instytut Języka Polskiego i Instytut Literatury i Kultury Polskiej).
W 1999 roku odbyło się odsłonięcie pomnika Wojciecha Korfantego.
Wbrew obiegowym opiniom, nie jesteśmy w pozostałości socrealizmu, nic nie wartym budynku, nadającym się tylko do wyburzenia. Gmach Urzędów zawsze pełnił niezwykle ważne funkcje. I dziś stanowi on serce śląskiej humanistyki. Warto to wykorzystać.
Źródła:
W. Odorowski: Architektura Katowic w latach międzywojennych. Katowice 1994.
Wyrósł z dobrego drzewa... UŚ 1968 - 1999. Fakty, dokumenty, relacje. Katowice 1998.
Wojciech Korfanty - polityk i człowiek (materiały internetowego serwisu Muzeum Historii Katowic). | |
Powered by phpBB modified by Przemo © 2003 phpBB Group
Template lightbrown v 0.4 modified by Nasedo | |
 |
|
FAQ
Szukaj
Użytkownicy
Grupy
Rejestracja
Zaloguj
Album
